1016778_486779041403625_1221301673_n

ئێستا ئێوە پێمبڵێن حیزب دینە یان نا !؟

ئێستا ئێوە پێمبڵێن حیزب دینە یان نا !؟
ن. شۆرش کەمال
ئەوەى دەڵێ وانییە با بێتە ئەم مەحەکە،(کُلُ حِزْبٍ بمَا ڵدیْهِمْ فَڕحُونَ) مانا، متمسكون من المذهب، فرحون مسرورون، يحسبون أن الصواب معهم دون غيرهم. واتا وابەستەبون بە مەزهەبیک دڵخۆش و خۆشحاڵن وادەزانن پێکاویانەو حەق تەنها لاى ئەوانە..

حیزب، رێکخراوێکى سیاسیە، هەوڵدەدات بۆ گەیشتن بە دەستەڵاتى سیاسى لە نێو حکومەت، لە رێگەى پاڵێوراوەکانى بۆ هەڵبژاردنى پەرلەمان و سەرۆکایەتى.. حیزبى سیاسى مەدەنى کایەى دیموکراسى و هەڵبژاردن بەکاردێنێت بۆ بردنەوەو دەستگرتن بەسەر دەستەڵات…
ئەگەر حیزب دیکتاتۆریەتی رەهاى حاکم بێت ئیتر موناقەشەى نیەو حیزبى فاشیزمەو بەرنامەو ستراتیژى سیاسى و فکرى خۆى هەیەو بیروباوەڕى تاکڕەوانەو داپڵۆسێنى هەیەو دیموکراسیەت و ئاین و سیکۆلارو تادواى هەموو پێکەوە ئەهاڕێت بۆ هەویرێک کە خۆى حەزی پێدەکات ئایدیاو بیروباوەڕیشى بۆدروستدەکات…

لە زانستى سیاسەتدا، حیزب، چەند پێناسێکى هەیە، حیزبى تەقلیدى-کلاسیک ئامرازگەلێکە بۆ برەودان بە هەڵبژاردن بەمەبەستى بەدەستهێنان و پاڵاوتنى ئەندامانى خۆى بۆ هەڵبژاردنەکان .. حیزبى سیاسى کۆمەڵەیەکى رێکخراوەیى رێگەپێدراوە کاردەکات بۆ تەسقیفکردن و هێنانەژێربارى جەماوەر و ڕازیکردنیان بە سیستم و بەرنامەى کارى حیزبەکە، تاکەکانى هاندەدات تا سەریبخەن بۆ بەدەستهێنانى پۆستەگشتیەکان..دەتوانرێ بوترێت حیزب کارى پەیوەندى جەماوەرى دەکات بۆ بەدەستهێنانى بڕیارەکانى حکومەت.. بەمانایەکى تریش حیزبى سیاسی کۆمەڵێک خەڵکە لە نێو کۆمەڵگە لە چوارچێوەیەکى یاسایى کاردەکەن هەموو هۆکارو ڕێگایەک دەگرنەبەر بۆ گەیشتن بە دەستەڵات یان بەشێک لە دەستەڵات واتا لە هەموو ڕێگاکاندا بەرنامەى سیاسى و تێڕوانین و بیروباوەڕى خۆیان بۆ بابەتەکان هەیە.
حیزبى سیاسی ئیسلامى، لە تێڕوانینى بیرمەندانى ئیسلامى سەرهەڵدان و دەستپێکى لە کۆمەڵە نهێنیە سیاسیەکانەوە دەستپێدەکات هەر لە خەواریج و موعتەزیلە و ئیخوان سەفا و بەهائى و قادیانى .. تا هەرەسهێنانى دەوڵەتى عوسمانى بە درێژایى ئەو مێژوەش کارى ڕێکخراوەیى سیاسی حیزبى رەوایەتى پێنەدراوە، زانایان و شەرع ناسان دژى وەستاونەتەوە، چونکە پێیانوایە حیزب بنەماو مەبدەئو باوەڕەو دەبێت روئیا-تێڕوانینى حیزب لە پێوەرەگشتیەکانى شەریعەت لانەدان و -بە مقاصد الشریعە- پێوانەبکرێت حیزب دەبێت خزمەت بە دین و دونیاى خەڵکبکات و پێچەوانەى یاساکانى خودا نەبێتەوە هەرچى بەرژەوەندخوازى و دونیا ویستى ڕوتە کەلەسەر تێڕوانین و تێۆرى فەلسەفى هزرى ئەزمونگەرایى مرۆڤ کراونەتە ئایدیا-بیروباوەڕ، ناتوانێت خزمەت بە مرۆڤ و خەڵک بکات و گەندەڵییە و لەگەڵ ڕێساى خودا یەکناگرێتەوە پێکدادان دروستدەکات و ڕێبازى شەیتانە لێرەوە حیزب یان دوستى الله یە یان دۆستى شیطان…

لە دواى روخانى دەوڵەتى عوسمانى وەک و دواهەمین پێگەو دەوڵەت و قەوارەى ئیسلامى ئیتر زانایان ڕاى نوێ و تێڕوانینى تازەیان بۆ ئەو بابەتە هەبووە.. بەهۆکارى ئەوەى ئیمپریالیزمى جیهانى هاوپەیمانى و پلانى هاوبەشیان دژ بە ئیسلام و موسڵمانان ئەنجامداوەو هەر بە ڕوخانى دەوڵەتەوە نەوەستاون جیاوازى چینایەتى و داڕمانى ئەخلاقى و پەرتەوازەییان لەنێو ئاین و نیشتیمان و زمان و کلتورەجیاوازەکانیشکردوە بە هێنانى بیرۆکەى ناسیۆنالیزمى و سۆشیالیزمى و سیکۆلاریزمى ئەمەش پەرتەوازەیى کۆمەڵگەو و خێزان و تاکى لێکەوتوەتەوەو کۆمەڵگەیان بەرەو نەزانى-جهالە بردووە.. هەربۆیەش ڕێگەیانداوە بە رێکخستنەوەو ڕێکخراو و کۆمەڵەى سیاسی لە چوارچێوەى بنەما-مبادئى ئیسلامى تا حیزبى سیاسی ئیسلامى دروستبێت بۆ گێڕانەوەى شکۆى ئیسلام و موسڵمانان و چاکسازى کۆمەڵگە…یەکەمین حیزبى ئیسلامى لە ساڵى 1928 دروستبوو بە پێشەوایەتى حەسەن بەنا .

حەسەن بەنا، لە کۆنگرەى” پێنج” و لە ژێرناونیشانى(اسلام الاخوان المسلمین) نامەى کۆنگرەکەى خوێندەوەو وتى:” ئیسلام عەقیدە و عیبادەتە،نیشتمان ورەگەزە،ڕۆح و کردارە،شمشێر و قورئانە”..هەروەها وتى:” هزرى ئیخوان موسلمین دەرهاویشتەى تێگەیشتنى تەواوە لە ئیسلام، گشتگیریەکەى هەموو لایەنەکانى چاکسازى ئەم ئومەتەیە،بانگەوازى پێشینە، ڕێرەوێکى سونییە، حەقیقەتى سۆفیگەریە، یەکەیەکى سیاسیە،کۆمەڵەیەکى وەرزشیە،پەیوەندیەکى زانستى رۆشنبیرییە،کۆمپانیایەکى ئابوریە، هزرێکى کۆمەڵایەتییە…

سەید قوتب لە دێڕە شیعرێکى بەناونیشانى (ان الطریق شاقە) بۆ هەڵگرانى ڕێبازى ئیسلام و حیزبى ئیسلامى دەڵێت:
رێگا سەختە
رێگا سەختە و بە گوڵو گوڵزار نەڕازاوەتەوە
ڕێگا پڕ لە هەورازو نشێوە
نا …
بەڵکو رێگا بە لاشەى جنراو بە بڕبڕەى خوێناوى چنراوە
بە گوڵو ریحانە ڕێگا نەڕازێنراوە.. وانەکراوە
هەڵگرانى ئەم ڕێبازە پلەو پۆست نایان خەڵەتێنێ
ئەوان ڕێزو گەورەیى و بەرزییان ئەمێنێ
گەورەیی ئەوان هەرگیز لە نێو ناچێ
بەڵام گەورەیی و دەستەڵات لەسەرزەوى لە نێودەچێ
ئەوانەى بەرگەى وتەیەکى قورس دەگرن
بەرگەى هەوڵو ماندوبونێکى سەختیشدەگرن
ئەوان لە کۆتایی ڕێگا هەر سەردەکەون

دکتۆر فەتحى یەکون دەڵێت:” کاتێک هەندێک لە ڕێگەى بانگەواز دەکەون زۆر بە هێمنى و لەسەر خۆیی کەوتن ئەکەن بەبێ ئەوەى تەپوتۆزو خۆڵ جێبهێڵن..ئەوانە هەموو بڕوبیانویەک بۆ خۆیان و کەوتنەکانیان دێننەوە تا بەرپرسیارێتى خۆیان لە ترازان- انشقاق- وکەوتنەکانیان پاکبکەنەوە بەبیانوى جۆراوجۆر”.. دواتر دەڵێت:” ئەوانە زۆرجار راستیەکان دەشارنەوە حوکمەکان وا دەشێوێنن نازانرێت کامە زاڵمەو کامە مەزڵومە، تاوانبارو بێ تاوان جیاناکرێتەوە، خراپەکارو چاکەکار دیارنامێنن، تەنها لە مەحکەمەى خوادا نەبێ یەکلانابێتەوە کە مسقاڵە زەرەیەک ون نابێت (وهو خیر الحاکمین) الاعراف 78″.. پاشان دەڵێت:” ئەم جۆرە هەوڵانە، ئەم کەوتن و ترازانانە دیاردەن ، بەگشتى هۆکاریان هەیە هەندێک لە هۆکارو پاشخانەکانى لە خودى کەسەکاندان هەندێک جاریش لە خودى بزافەکاندان یاخود بارودۆخێکى تایبەت دروستیان دەکەن”…
حیزبی سیاسی ئیسلامى لە کوردستان بە پاشخانى ئیخوانى بوون لە پەنجاکانى سەدەى ڕابردووە گەیشتە کوردستان و لەو پێناوەشدا دەیان ساڵ کاریکردووەو بەرهەمى ئەو ڕابردووەیە، گەرچی لە ئێستادا و لە هەناوى حیزبی ئیسلامى کوردى خەڵکانێک دەیانەوێت هێلکەکانیان بخەنە بەرژەوەندى کۆمەڵێک سیاسی نا ئیسلامى و عەلمانى و گەندەڵ کە تا دوێنێ لە لوتکەى هەڕەمی دەستەڵاتى سیاسی بوون کارەساتە ئەمە ئەو سەرەتاى لادان و کەوتنانەیە فەتحى یەکوون باسی لێوەدەکات..ئەمە دەرچوونە لەو مەبدەئو ڕێبازى حیزبی ئیسلامى بوونەى حەسەن بەنا باسیدەکات بۆ چارەسەرى گەندەڵى.. ئەمە ئەو جەهالەتەیە سەید قوتب باسی دەکات.. ئەمە ئەو ڕێبازەیە کە ئەوان خۆیان لە پێناویدا کردە قوربانى و شەهیدکران ئەمە ئەو رشێبازەیە حیزبی ئیسلامى کوردى لە پێناویدا دروستبوو و سەدان قوربانى بۆ دا.. ئێستا ئێوە پێم بڵێن حیزب دینە یان نا ؟!.

ش.ك

بابەتی دواتر

rabar_halabja_2

ڕابەری مە…

لاوێن پشدەری ئەوەی کەتۆی هێشتوەتەوە ڕۆشنبیری و سادەی و سیاسەتی ژیرانەو هیمەت بەرزیە، لەبەرامبەر هەر …

وەڵامێک بنووسە

پۆستی ئەلکترۆنیکەت بڵاو ناکرێتەوە . خانە پێویستەکان دەستنیشانکراون بە *