1022024846

كۆی گشتی توشبوانی ئایدز لە هەرێم ڕادەگەیەنێرێت

لەجیهان 9.36 ملیۆن هەڵگری ڤایرۆسی كەمی بەرگری لەش (HIV) ئايدز ن و  ساڵانە نزیكە یەك ملیۆن كەس دەكوژێت لە جیهان و نزیكەی دوو ملیۆنی تریش وەك توشبووی نوێ دەكاتە قوربانی ، وەزارەتی تەندروستی حكومەتی هەرێمی كوردستان ڕایدەگەیەنێت: لەساڵی 1986ەوە تائێستا 32 هاووڵاتی هەرێم توشی نەخۆشییەكە بوون و لەمساڵیشدا شەش حاڵەتی نوێی نەخۆشیەكە لەنێو هاووڵاتیانی هەرێم تۆماركراوە.
وەزارەتی تەندروستی حكومەتی هەرێمی كوردستان ئامارێكی لەسەر توشبووان بەنەخۆشی ئایدز بڵاوكردەوە و ڕایگەیاند: لەساڵی 1986ەوە تائێستا 32 هاووڵاتی هەرێم توشی نەخۆشییەكە بوون و لەمساڵیشدا شەش حاڵەتی نوێی نەخۆشیەكە لەنێو هاووڵاتیانی هەرێم تۆماركراوە.

 
ئەوەشی خستەڕوو: ڕۆژی جیهانی ئەیدز، دەرفەتێكی جیهانییە بۆ هۆشیاركردنەوەی خەڵك و یەكخستنی هەوڵەكانی دەزگا پەیوەندارەكان و خستنەڕووی هاوكاری و پاڵپشتییە بۆ توشبوانی نەخۆشی ئەیدز لەسەر ئاستی جیهان .

 

رونیشیكردۆتەوە: لەجیهان 9.36 ملیۆن هەڵگری ڤایرۆسی كەمی بەرگری لەش (HIV) هەیەو ساڵانە نزیكە یەك ملیۆن كەس دەكوژێت لە جیهان و نزیكەی دوو ملیۆنی تریش وەك توشبووی نوێ دەكاتە قوربانی، هەرچەندە تائێستا ئەیدز، چارەسەری بنەبڕكەری نییە، بەڵام دەرمانی دژە ئەیدزی زۆر كاریگەر هەنە كە دەتوانن بەتەواوی كۆنتڕۆڵی نەخۆشییەكە بكەن و دەرفەت بەتوشبوو بدەن كە ژیانێكی ئاسایی وەك هەر كەسێكی تر بژیت ئەمەش دەسكەوتێكی پزیشكی مەزن بوو كە ژیانی ملیۆنان توشبووی ئەیدزی رزگاركرد بەجورێك بەكارهێنانی دەرمان رێژەی مردنی لە 38% كەمكردۆتەوە هەروها هۆكاری كەمبونەوەی لە 36% توشبوی نوێیە، چونكە رۆڵێكی گرنگی هەیە لە پێشگیری و خۆپارێزی لە نەخۆشی ئەیدز .

 

لە ڕاگەیەندراوەكەدا ئەوەش هاتووە: لەهەرێمی كوردستان لەمساڵدا شەش حاڵەتی نوێی نەخۆشیەكە لەنێو هاووڵاتیانی هەرێم تۆماركراوە، بەمەش كۆی گشتی توشبوانی ئەیدز لە هەرێم ( لە ساڵی 1986 تا كۆتایی 2018) دەبێتە 32 حاڵەت ، كە نۆیان یان لە ڕەگەزی مێینەن و 23شیان نێرینەن، هەموویان لە ژێر چاودێری پزیشكی خۆپارێزین لە هۆبەكانی كۆنتڕۆڵی نەخۆشی ئەیدز لە هەرێمی كوردستان، پشكنینی پێویست و چارەسەر و هۆشیاریان پێ دەدرێت.

 

 

تەندروستی هەرێم دەشڵێت: ساڵانە زیاتر لە 350 هەزار پشكنینی ڤایرۆسی ئەیدز لە هەرێم ئەنجامدەدرێت، هەموو بیانییەكان كە دێنە هەرێم پشكنینیان بۆ دەكرێت، هەروها هەموو بوتڵێكی خوێن دەپشكنرێت و ئەوانەی تازە ژیانی هاوسەری پێكدێنن، كرێكاری شوێنە گەشتیارییەكان، بەندكراوەكان ، نەخۆشانی گورچیلەی درێژخایەن و نەخۆشی سیل و هەوكردنی جگەرو ئەوانەی نەشتەرگەریان بۆ ئەنجامدەدرێت، هەموویان پشكنیان بۆ ئەنجامدەدرێت لە چوارچێوەی پڕۆگرامی كۆنتڕۆڵی نەخۆشی ئەیدز لە هەرێم كە جگە لەم پشكنیانە، چاڵاكی هۆشیاری و دابینكردنیدەرمان و ئامێر و پێوویستی پشكنین لەخۆدەگرێت ، ئاشكراشیكردوە: لەمساڵدا لەئەنجامی پشكنینی بیانییەكان 23 حاڵەتی نەخۆشییەكە دۆزراوەتەوەو رەوانەی وڵاتانی خۆیان كراونەتەوە.

 

 

لەبەشێكی دیكەی راگەیەنراوەكەدا ئەوەش دەڵێت: لەم رۆژەدا پەیاممان بۆ هاووڵاتیان ئەنجامدانی خۆ ویستانەی پشكنینی ئەیدزە بۆ دڵنیابوون لە سەلامەتیمان لە نەخۆشیەكە، هەروها دوركەوتنەوە رەفتارە مەترسیدارەكان وەك كاری سێكسی لەدەرەوەی ژیانی هاوسەری، دووركەوتنەوە لە تاتۆكردن، بەكارنەهێنانی دەرزی و سرنجی بەكارهاتوو. دووركەوتنەوە لە ماددە هۆشبەرەكان.

 

ش.ك

بابەتی دواتر

ـ زۆری و بەردەوامی باران بارینی هەفتەی رابردووی ناوچە جیاجیاكانی هەرێمی كوردستان، ئاوی سەرچاوە ئاوییەكانی بووژاندووەتەوە و بەڕێژەیەكی زۆر ئاوی ئەو سەرچاوانە زیادی كردووە. 
 ( ئاژانسی ئانادۆڵو - Feriq Fereç )

بەوێنە..سەرچاوەی زەڵم دوای باران بارین

سەرچاوەی زەڵم لە هاوینەهەواری ئەحمەدئاوا (ناوچەی هەورامان لە سنووری پارێزگای هەڵەبجە) بە هۆی ئاوی ئەم …

وەڵامێک بنووسە

پۆستی ئەلکترۆنیکەت بڵاو ناکرێتەوە . خانە پێویستەکان دەستنیشانکراون بە *