23718288_1509907409090778_1677990363_n

هەرێم لە كوێی ئۆتۆنۆمیدایە؟
خۆبەڕێوەبەری.. یاسا نێودەوڵەتی و دەستوریەكان

شۆڕش كەمال

ئۆتۆنۆمی یان مافی چارەی خۆنوسین لە”گریكی كۆن” بەواتای یەكێكە كە خۆی یاسا بۆخۆی دابنێت ئەمەش چەمكێكی ئاكاری و فەلسەفی و سیاسیە هەیەو وەك بنەمایەك بۆ یەكلاكردنەوەی كردەكانی –تاك – دێت لەبەرامبەر كردەكانی خۆیدا پاشان ئەم چەمكە گەشەی پێدراوەو بەتایبەتی لە لایەنی پزیشكی –كانت- وەك مایەی ڕێزدانان بۆ ئۆتۆنۆمی نەخۆش بە ئامانجێكی گرنگ زانیوەو ئەگەرچی دەشێت ئەم تێوەر ڕوبەڕوی پێكدادانی ئەخلاقیبێتە.

23667208_1509907579090761_759731962_n

گەر بگەڕێینەوە بۆ ڕابردوو مێژووی سەرهەڵدانی ئۆتۆنۆمی Autonomie “خۆبەڕێوەبەری” هەندێك لە كۆمەڵگە مرۆڤایەتیەكانی پێشین یان نەتەوەو كۆمەڵگە نەژادیەكان ماناكان بەپێی ساتە مێژووییەكان جیاوازز دەبن و گۆرانكاریان بەسەردادێت زۆرجاریش ڕەنگە مانایەكی تاڕادەیەك جیاوازمان دەستبكەوێت لەوەی ئێستاهەیە.

بۆیە دەبینین “خۆبەرێوەبەری” لە مێژووی كۆنی مرۆڤایەتی جۆرێك لە نادیدەنی و شاراوەی وابەستەیی پێوەدیار بووە لەڕوی “مانا” ڕۆڵی ئەوساتە مێژووییەی ئەم مافەی تێدا دەستكەوتووە.. لەناوەڕۆكدا دووفاقییەكی بەردەوام لە ماف و تێگەیشتنی سیاسی و قانونی هەبووە، هەربۆیەش ڕێكخستنی لەڕوی “تیۆر”یەوە قورس بووە ئەمەش وایكردووە لەكاتی ناكۆكی” ڕێكەوتن” ناڕون و گرانبێت و پێویست بە لێبوردەیی و نەرمی زۆربەكاربێت لە كاتە ناكۆكەكاندا ڕێكەوتنبكرێت، ماناكانی خۆبەڕێوەبەری زیاتر لەڕوی “یاسا و بەڕێوەبردن” خۆیان نزیك دەكەنەوە، دەكرێت هەندێك جار ئەم مافی خۆبەڕێوەبەریە تەنها لایەنی (بەڕێوەبردن – الادارە) بێت لە هەندێ كاتیتر(سیاسی) بێت لە هەندێ كاتی تر دەكرێت هەردوكیان پێكەوەبن واتا(بەڕێوەبردن و یاسا ، سیاسی) پێكەوەكۆببنەوە.

یەكەم: خۆبەڕێوەبەری لە یاسای دەوڵەتی جیهانی
دەكرێت بوترێت خۆبەڕێوەبەری Autonomie/self- governement لەڕوی یاسای دەوڵەتی بریتیبێت لە : خۆبەڕێوەبردنێكی هەرێمەكە یان مەبەستپێی” دەقێكی یاسایی بێ بۆ تێگەیشتنی سیاسی و ئابوری لەگەڵ مامەڵەكردنێكی سەربەخۆیان لەچوارچێوەی پاراستنی سەروەری دەوڵەت واتا ئەو دەوڵەتەی هەژموونی بەسەریداهەیە یانداگیریكردووە بەمە دەوترێت خۆبەڕێوەبەری نێودەوڵەتی International autonomie ئەم جۆرە خۆبەڕێوەبەرییە دەتوانێت گەشەبكات بەهۆی بەڵگەنامە نێودەوڵەتییەكان جا ئەگەر پەیماننامە دەوڵەتییەكە لەنێوان” دوو دەوڵەت” بێ بۆ هەرێمێكی ژێردەستخراو یان لەڕێگەی ڕێكەوتنی ڕێكخراوی “نەتەوە یەكگرتووەكان” بێت یان (عێبە الامم) ی پێشوتر.

وشەی (خۆبەڕێوەبەری- الحكم الژاتی) لەدوای پاش داگیركاری و وەرچەرخانی سیاسەتی(لامەركەزی) گەشەیكرد بەرەو مانایەكی جوانتر كە ببێتە پەیوەندی هاوبەشی دەوڵەتە خاوەن هەژموونەكان و داگیركراوەكان تا لەڕێگەی ئەو هاوبەشیكردنەوە “هەرێم”ەكان پاشكەوتەی دەوڵەتبن، لێرەوە بنەمای قانونی نێودەوڵەتی دەبێتە بنەما بۆ بەردەوامی.

23667224_1509907495757436_1767972834_n

گۆڕانكاریەكانی جیهانلەدوای جەنگی جیهانی یەكەم و دامەزراندنی(عێبە الامم) و خۆناساندنی ئەم ڕێكخراوە وەك سیستمێكی نوێ بۆ پارێزگاری لەمافی كەمینەكان لە سیستمی Mandat-الانتداب وایكرد تێگەیشتن لە مافی خۆبەرێوەبردن بەشێوەیەكی بنەڕەتی دەستبەگەشەكردنبكات، دەوڵەتانیتری داگیركەریش هەوڵیاندا دەق و خوێندنەوەی یاسایی نوێ بۆ خۆیان دەستبخەن تابتوانن هەژمونی خۆیان بۆسەر ناوچەو هەرێمەداگیركراوەكان بهێڵنەوە لەڕێگەی جێبەجێكردنی زاراوەو ماناكانی خۆبەڕێوەبردن (Mandat الحكم الژاتی) لێرەوە ئیتر ماناكانی خۆبەڕێوەبەری لەو مەوداكەم و بەرتەسكەیەوە چووەدەرەوەو دەستی بە فراوانبوون و گەشەكردنكرد لەچوارچێوەی هەژموونی دەوڵەت و بەرتەسكی ناوخۆوە بەرەو جیهان و نێودەوڵەتی بوون بواری بۆكرایەوە و ڕویەكی یاسایی وەرگرت پاش ئەوەش بەڵگەنامەی نەتەوە یەكگرتووەكان لە بەندی 73و74 بووەنەمابۆی، لەبەندی یازدەهەردوو ماددەی 73و76 بوونە دەستنیشانی تێگەیشتن بۆ “خۆبەڕێوەبەری” دەوڵەتانی ئەندامیش كەناوچەی هەرێمیان هەیە دەبێت پابەندبن پێوەی ، بەڵام لێرەوە دەوڵەتانی گەورە جەختیان لەوەكردوەتەوە ئەم مافانەیان لەبەرامبەر “خۆبەرێوەبەری” هەرێم داناوە نەوەك “سەربەخۆیی” وەنابێت ئامانج لێی سەربەخۆییبێت، لە گفتوگۆكانی كۆنگرەی”سا نفرانسیسكۆ” چەندین لیژنەیی لقی دانران بۆ ئەو مەبەستە سەبارەت بە ڕخنەگرتنی هەندێك لەوڵاتان كە پێیانوابوو ئەم هەنگاوە دواتر وادەكات لەو هەرێمانەی لەژێرهەژمونی دەوڵەتەداگیركراكاندان بەرەو سەربەخۆیی هەنگاوبنێن بۆیە لەبەرامبەر ئەوەی ئەو هەرێمانە نەتوانن لەداهتوودا داوای “سەربەخۆیی” بكەن بە پێویستیان زانی دەقەكە باس لە سەربەخۆیی سیاسی تەواوبكات بەئامانجی ئەوەی رێگە بەجیابوونەوەیان نەدرێت.

بۆ ئەو مەبەستەش چەند خاڵێك دیاریكران:
1.گرنگی بوونی دەستەڵاتی یاسادانان لە هەرێمەكان بۆ دانانی یاسا و هەڵبژاردنەكان بە ئازادی لە چوارچێوەی كاری دیموكراسی یان بەڕێگاچارەیەك هاوڕابێت لەگەڵ یاساكانو داوای دانیشتوان.
2.دەستەڵاتی جێ بەجێكار هەڵدەستێت بە دیاریكردنی ئەندامان بۆ ئەوكارەو دەستەڵاتی دەدرێتێ بە ڕەزامەندی گەل.
3.دەستەڵاتی قەزائی كارەكانی جێبەجیكردنی یاسابن قازی و دادگاكان هەڵبژێرن.
ئەم پێوەرانە زامنی گرنگی پاراستنی مافەكانی هاوڵاتی و بەشداری هاوبەشن بۆ هەڵبژاردنی حكومەتی هەرێم تا هیچ كاریگەریەكی دەرەكی و فشارێك نەتوانێت ڕاستەوخۆ یان ناڕاستەوخۆ بەهۆی كەمینەیەكی ناوخۆیی كەپەیوەندیان بەدەرەوەهەبێت كاریگەری لەسەر پرۆسەكان دروستبكات یان بیەوێ ویستی خۆی بسەپێنێت بەسەر خەڵكەكەدا لە هەمانكاتدا لەڕوی ئابوری و كۆمەڵایەتی و رۆشنبیریەوە پارێزراوبێت و یەكسانی لەنێوان هاوڵاتیانی هەرێم لە ڕێگەی یاسا كۆمەڵایەتیەكان بەرجەستەبێت.
ئەم مافە ڕاگەیاندنێكی تەواوە بۆ پاراستنی هەرێمێك كە خۆبەڕێوەبەری وەك پاراستنی گەلەكەی لەبەرامبەر داگیركەران بپارێزێت، هەرچەند ئەم ڕاگەیەندراوە هەڵوێستێكی یەكلاكەرەوەو ڕون نییەلە ئاستداگیركاری و دەقێكی راستەخۆ نەهاتووە بۆ ئەو گەلانەی لەژێر دەستەڵاتی هەژموونی داگیركەراندان تا مافی سەربەخۆییانپێبدات.

23667505_1509907315757454_1455731493_n

دووەم: تێگەیشتن لە “خۆبەڕێوەبەری” لە یاسای گشتی ناوخۆ(قانونی دەستور): Autonomie Interne””
یاسادانەران لە قانونی گشتی ناوخۆ ویستویانە جۆرێك لە سوككردنی داگیركاری لە چوارچێوەی خۆبەڕێوەبەری بۆ كۆمەڵێكی دیاریكراو دەستنیشانبكەن ئەوەش وەك دۆخێكی تایبەت یان بارو دۆخێكی مێژووی و كۆمەڵایەتی و سیاسی نەتەوەیەك یان چەند نەتەوەیەكی دیاریكراو هەربۆیە رێكخستنی ئەمكارەیان لەچوارچێوەیەكی یاسایی داڕشتوە تابتوانن بابەتە نەتەوەیی و كێشەكان چارەسەربكەن ئەم حاڵەتەش لەچەندین وڵات بوونی هەیە وەك ئیتالیا و ئیسپانیاو عێراق.

زۆرینەی بزووتنەوە نەتەوەییەكان و ڕێكخراوەسیاسیەكان لەنێو وڵاتانی فرەنەتەوە باوەریانوایەخۆبەڕێوەبەری یەكێكە لە شێوازە سیاسی و نەتەوەییەكان كە دەتوانرێت لەوڕێگەیەوە كلتورو شارستانیەت و رۆشنبیری پاریزراوكات، ڕێگەشخۆشبكات بۆ هەركۆمەڵێكی نەتەوەیی دیاریكراو تابتوانن كاروباری ناوخۆیی خۆیان بەڕێوەبەرن و داوای سەربەخۆیی نەكەن و لە چوارچێوەی وڵاتێكی یەكگرتوودابمێننەوە و پابەندی یاساكانی دەوڵەتی ناوەندبن بەم جۆرەی “خۆبەڕیوەبەری ناوخۆ” دەوترێت Autonomie Interne”.

هەنێكیتر لە بەڵێننامەكان ئەوە دەردەخەن ئەم جۆرەی خۆبەرێوەبردن بەڵێننامەیەكی ئەوروپییە بۆ خۆبەڕێوەبردنی ناوخۆی-لۆكاڵ- كەپێیدەوترێت (Autonomie locale) لە ماددەی سێ هاتووە “توانای یەكە ئیداریەكان ناوخۆییە،هەرێمیی تەواوە و مافی خۆیەتی بەرێوەبەری ناوچەیەكی گەورەبكات لە كاروباری گشتی و بیخاتە ژێر بەرپرسیارێتی خۆیەوە ئەمكارەش لە چوارچێوەی یاسادا ئەنجام دەدات و لەبەرژەوەندی دانیشتوانی، ئەم مافە لە ڕێگەی ئەنجومەنەكانیەوە جێبەجێ دەكات كە لەبەرامبەردا ئەنجومەنی جێ بەجێكار لێی بەرپرسە.

ئامانجی سەرەكی لە دەستكەوتی خۆبەڕێوەبەری لە یاسا وەزعییەكان پارێزگاریە لە نەتەوە پارێزگارییە لە ڕگەز وكۆمەڵێكی دیاریكراو لە چوارچێوەی هەرێمێك كە لە ڕوی (جوگرافی و مێژوویی) تایبەتمەندی هەیە لە چوارچێوەی هەرێمەكانی دەوڵەت خۆی دەبینێتەوە كە چەندین ڕەگەزو نەتەوە لەو جوگرافیایەدا خۆیان دەبیننەوە خۆبەڕێوەبردن لەگەڵ بنەمای نەتەوەیی پەیوەندی بەتینیان ئەم شێوەش بەپێی بارودۆخی دەوڵەتێك بۆ دەوڵەتێكیتر و بارودۆخی مێژووی و سیاسی و یاسایی جیاوازن.

666666665

پەیوەندی دەرەوە:
یەكەكانی خۆبەڕێوەبەری چی لە چوارچێوەی نێوخۆییبێت یان دەرەكی یان پەیوەندیداربێت بە هەرێم یان كۆمەڵێكی نەتەوەی دیسانەوە دەبەسترێتەوە بە نێوخۆوەو ناتوانرێت لە چوار چێوەی دەرەكی و یاسا دەرەكییەكان كێشەكان چارەسەربكرێن دیسان دەبێت كێشەكان لە ناوخۆ چارەسەربكرێن.

سود وەرگرتن لە سامانی سروشتی:
بۆ سود وەرگرتن لە سەرچاوەو سامانی سروشتی ڕاستەوخۆ دەبێت بگەڕێیتەوە بۆ ئەو دەستكراوەیی و سەلاحیاتەی حكومەتی ناوەند فیدراڵ داوێتی بە هەرێم، زۆرینەی وڵاتانی ناوەند یان فدراڵ ئەو دەستەڵاتەیان بۆخۆیان ،هەندێك لەوڵاتانیش ئەنجومەنێكیان پێكهێناوە لە هەرێم و ناوەند بۆ سەرپەرشتیكردنی سامانەكان وەك ئەوەی دانیمارك لە ئەریتریا گریلاند كردویەتی یان ئەوەی ئوستورالیا لەگەڵ سامانی ئەمازۆن و گردەكانی “ستاگوگ” و ئەبۆرجینی ئوستورالیا كە دواجار ناچاربوون جارێكیتر چاو بە خۆبەرێوەبەری بخشێننەوەو ڕێكەوتن بكەن. یان ئەوەی حكومەتی ئیسپانیا لەبەرامبەر باسك كۆمەڵێك بریارو یاسای لە حكومەتی ناوەند دەركرد بۆ ڕێكخستنی كارەكان و پارێزگاری لە ژینگە و ڕاوەماسی و برینی درەخت و دەستكەوتی كانزا لە بەرامبەردا حكومەتی ناوەند كۆمەڵێك خزمەتگوزاری وەك ئاو ئاوەڕۆ وكارەبا و ڕێگاوبانی پێشكەشی ئەوناوچانەكرد.

كێشەی دەستكراوەیی و سنوری دەستەڵاتەكانی هەرێم:
ئەمە كێشەی هەموو هەرێمەكانی خۆبەڕێوەبەلایە لەدونیادا، گرفتی چۆنیەتی و چەندێتی دەستەڵاتی جێ بەجێكاری و یاسادانانی هەرێم و دەستەڵاتی حكومەتی ناوەند یەكێكە لەو كێشانەی بەردەوام دووبارەدەبنەوە چارەسەری ئەم كێشەیەش بەم سێ ڕێگایە كراوە:

1.دیاریكردن و دانانی دەستەڵاتەكانی (یاسادانان ، جێ بەجێكار) لەننێوان یەكەی ناوخۆیی و ناوەندی، گرفتی ئەم رێگاچارەسەرەش ئەوەیە كێشەی لە ناكاو پەیدادەبێ لەكاتی جێ بەجێكردندا چوونەنێویەكی دەستەڵاتەكان تێگیراندروستدەكات.

2.دروستبوونی كەمتەرخەمی لە دابەشبوونی تواناو دەستەڵاتەكان شۆڕدەبێتەوە بۆ نێو هەمووكایەكانی تر لە زۆربەی یەكە ئیداریەكانی ناوخۆو ناوەند.

3.هەژموونی دەستەڵاتی حكومەتی ناوەند باڵدەكێشێت بەسەر دەستەڵاتەكاندا.

كێشەی هەرێم:
وروژاندنی كێشەی زەوی و سنوری هەرێم لەكاتی ڕاپەڕاندنی كاروبارەكانی خۆبەڕێوەبەری كە بەردەوام دەبێت لە هەوڵی چارەسەردابێت بۆ ئەمەش دەبێت بەردەوام بگەڕێتەوە بۆ ئەو دەقە مێژوویانەی پەیوەستن بە نەتەوەو ڕۆشنبیری ئەو ناوچانە چوونكە ئەو بڕیاردەدات و كاریگەری لەسەر ڕوداوەكان دروستدەكات “ڕابردوو”ە واتا پێش دەستەڵاتی خۆبەڕێوەبەری دۆخەكە چۆن بووەوەك ئەو كێشانەی ئێستای (فەلەستین).

كێشەی بابەتی ئاسایش:
لەناوچەی خۆبەڕێوەبەری گرفتی جێ بەجێكاری ئاسایش سنورداردەكرێت بۆ ناو هەرێمەكە بابەتەكانی ئەمنی قەومی بەتەواوەتی دەستەڵاتی دەزگا ئەمنییەكانی دەوڵەتی ناوەند كاروبارەكان دەگرنە دەست، دەستەڵاتەكانی خۆبەڕێوەبەری تەنها دەستەڵاتی دامەزراندنی پۆلیسی ناوخۆیی هەیە كاری بریتی دەبێت لە جێبەجێكردنی یاساكانی (باجی بازرگانی پارێزگاری ژینگە) وەك ئەوەی ئیسَستا لە دورگەی گریلاندی هەرێمی “باسك” دەكرێت.

سیاسەتی ئابوری و مالی گشتی:
یەكەكانی خۆبەڕێوەبەری بەشێكی یەكگرتوون لە سیاسەتی مالی یەكگرتوو لەسەرئاستی دەوڵەتی ناوەند دەوڵەت خاوەنی بەرنامەی سیاسی مالی و نەخشەی ئابوریەو بڕیاردەدات، ڕێكەوتن و چاپكردنی دراو و بانكەكان و سەرپەرشتیكردنی سیستمی باج و نەخشەڕێگای بوژانەوەی ئابوری و ڕێكەوتنە مالیەكان و پێدانی قەرز بە دەوڵەتانی بێگانە كاری دەوڵەتی ناوەندن تەنها لەچەند حاڵەتێك ڕێگە بە هەرێمی ناوخۆ دراوە ئەویش بۆ كۆكردنەوەی ئەو پارەیە لە باجی ناوخۆی هەرێمەكە یان سەرفكردنەوەی لە شوێنیخۆی.

بەكورتی دەستەڵاتی خۆبەڕێوەبەری ئەگەر نێودەوڵەتی بێت یاخود نێوخۆیی سروشتی تایبەتی خۆیی هەیە لە نەرمی نواندن و نائارامی نمونەیەكی باشی جێبەجێكردننیە لەهەر بارودۆخ و دەوڵەتێك بێت هەمان سروشتی هەیە.

هەرێمی كوردستان لە كوێی ئۆتۆنۆمیدایە:
گەر لێرەوە بڕوانینە ئۆتۆنۆمی “خۆبەڕێوەبەری” لە هەرێمی كوردستان بەبەراورد بەو نمونانەی پێشتر باسمانكرد پاشەكشەیەكی گەورەدەبینین لەنێوان دەستكەوتەكانی پێشی ڕاگەیاندنی “ڕیفراندۆم”ی 25/9/2017 و بەتایبەتیش ڕوداوەكانی لەشكركێشی رۆژی 16-ئۆكتۆبەری 2017، پاشەكشەی تواناو دەستەڵاتەكانی هەرێم لە تەواوی دەستەڵاتەكانی و گەڕانەوەی بۆ سنورەكانی ساڵی2003 و هێڵی (36) و سەندنەووەی دەستەڵاتی (ئاسایش) و ئەمنی قەومی و ناوچەكێشەلەسەرەكان و سەرچاوەكانی داهاتی ئابووری و ئاڵۆزی و ناڕونی دەستەڵاتی سنوری هەرێم و هەژموونی دەستەڵاتەكانی” دادگای فیدراڵی و پەرلەمان و حكومەتی ناوەند” لەبەرژەوەندی ناوەندو زیانی گەورەی هەرێمی كوردستانن.
بەر لە ڕوداوەكان هەرێمی كوردستان ئەوەندەی دەستەڵات و تواناكانی لە حكومەتێك دەچوو سیمای هەرێمێكی نەبوو نمونەی ئۆتۆنۆمی هەرێم لە نمونەی هیچ هەرێمێكی تری دونیا نەدەچوو، هەرچەندە دەستەڵاتەكانی هەرێم لە “دەستوری عێراق” دیاریكراون و جێگیرن بەڵام بە هۆی ئەو بارودۆخە تایبەتیەی لە عێراق هەبووە حكومەت نەیتوانیوە دەستەڵاتەكانی وەك ئەوەی لە دەستور دیاریكراوە بەسەر هەرێم جێ بەجێبگا ئەوەش بەهۆی ئەو هەمووئاڵۆزی و ناسەقامگیریە بووە، لەدوای داگیركردنی عێراق لە لایەن ئەمریكاو كێشە نێوخۆییەكانی ماڵی شیعی و سونی و شەڕی تیرۆرو بەتایبەتی شەڕی دژی داعش، لە ئێستادا عێراق لە هەموو ئەم شەڕانە بووەتەوە بەتەواوی دەستی خاڵی بووە بۆ دانانی سنور بۆ هەرێم و دەستەڵاتەكانی هاتنەپێشەوەی هەڵبژاردنە پەرلەمانییەكان هۆكارێكی تربوون بۆ دەستخستنی دەنگی زۆرینەی دەنگدەرانی عێراقی لەسەرو هەمووشیانەوە پشتگیری وڵاتانی زلهێزو دەوڵەتانی هەرێمی بۆ حكومەتەكەی عەبادی ئەمەش هەلی زیاتری ڕخساند بۆ بەغدا تابتوانێت ئەم هەلە بەزوترینكات بۆ خۆی بقۆزێتەوەو هەرێم مللكەچی یاساو دەستوری عێراق بكات و فشارەكانی ڕۆژدوای ڕۆژ زیاتربكات لەسەر هەرێمی كوردستان، ئەوەی لە ئێستادا دەمێنێتەوە بۆ هەرێمی كوردستان تەنها پابەندبوونە بە بڕیارەكانی “داداگای فیدڕاڵی” لەسەر دەستەڵاتەكانی حكومەتی عێراق بەپێی “دەستور” بۆیە لە داهاتوودا هەرێم دەبێت شەڕی مافەكانی خۆی لە ڕێگەی دەستور بكات.
سود لەم سەرچاوەیە بینراوە:
خۆبەڕێوەبەری و یاسا نێودەوڵەتی و دەستوریەكان
لێكۆڵینەوەی : محەمەد بوبوش لێكۆڵەری نێودەوڵەتی – زانكۆی محەمەدی پێنجەم-ئەكدال-ڕەبات.

بابەتی دواتر

kobunawa1

توركمانەكانی كەركوك شەڕ لەسەر پۆستی سەرۆكی ئەنجومەن دەكەن

وتەبێژی حەشدی توركمانی ئاشكرایدەكات، ئێمە وەكو كوتلەی توركمانی داوای پارێزگاری كەركوك دەكەین. عەلی حوسێنی وتەبێژی …

وەڵامێک بنووسە

پۆستی ئەلکترۆنیکەت بڵاو ناکرێتەوە . خانە پێویستەکان دەستنیشانکراون بە *